Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Sponsorluk Uygulamaları |
![]() |
||
I. GİRİŞ Anayasanın “Gençliğin Korunması” başlığını taşıyan 58’inci maddesi "Devlet, istiklâl ve Cumhuriyetimizin emanet edildiği gençlerin müspet ilmin ışığında, Atatürk ilke ve inkılapları doğrultusunda ve Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü ortadan kaldırmayı amaç edinen görüşlere karşı yetişme ve gelişmelerini sağlayıcı tedbirleri alır. “Sporun Geliştirilmesi” başlığını taşıyan 59’uncu maddesi ise "Devlet, her yaştaki Türk vatandaşlarının beden ve ruh sağlığını geliştirecek tedbirleri alır, sporun kitlelere yayılmasını teşvik eder. Anayasamızın ilgili maddeleri ile devlete görev olarak verilen gençliğin korunması ve sporun geliştirilmesi hususları, 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun[1] ile Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne görev olarak verilmiştir. Bu görevin yerine getirilmesindeki en önemli konu finansman sorunudur. Günümüzde, gençlik, spor hizmet ve faaliyetlerinin yürütülebilmesi için ihtiyaç duyulan finansal kaynağı sadece devlet desteği ile sağlamanın olanaksızlaşması, spora olan toplumsal talebin gün geçtikçe artması, medyanın spora olan ilgisi, sporun iletişim gücü v.b nedenlerle ihtiyaç duyulan kaynakların devlet desteği dışından da sağlanması gerektiğini ortaya çıkarmıştır. II. SPONSORLUK MEVZUATI Bu amaca katkı sağlamak üzere sponsorlukla ilgili ilk düzenleme, 3289 sayılı Kanunun Ek 3 üncü maddesinde değişiklik yapan 4644 sayılı Kanun[2] ile yapılmıştır. 4644 sayılı Kanunda, “Genel Müdürlüğün gençlik spor hizmet ve faaliyetlerini desteklemek amacıyla özel ve tüzel kişilerin sponsorluk yapabileceği, sponsorların, uluslararası resmi spor organizasyonları ile Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce uygun görülen spor tesisleri için yapacakları ayni ve/veya nakdi harcamaların Bu nedenle 3289 sayılı Kanunun sponsorlukla ilgili hükmü, 5105 sayılı Kanunla[4] değiştirilerek, sponsorluk yapılabilecek hizmet ve faaliyetlerin kapsamı genişletilmiştir. Yeni düzenlemede, uluslararası organizasyonların yanı sıra ulusal organizasyonlar ile kamu kurum ve kuruluşları, yerel yönetimler ve spor kulüplerine ait spor tesislerinden Genel Müdürlükçe uygun görülenlerin yapım, bakım ve onarımları da kapsama dahil edilmiş, Genel Müdürlük, federasyonlar, TMOK ve Paralimpik Komitesi, kulüpler ve ferdi lisanslı sporcuların faaliyetleri için de sponsorluk yapılabilme imkanı getirilmiştir. 5105 sayılı Kanunun 4 ve 5 inci maddeleri ile, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu, 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 14 üncü maddelerine birer bent eklenmek suretiyle, 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 17.6.1992 tarihli ve 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılacak sponsorluk harcamalarının; amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için % 50’sinin indirim konusu yapılabileceği hususu düzenlenmiştir. 5105 sayılı Kanunla yapılan kapsamlı değişiklik nedeniyle G.S.G.M. Sponsorluk Yönetmeliği[5] yeniden yazılarak, 16 Haziran 2004 tarihinde yürürlüğe konulmuştur. 5105 sayılı Kanunla getirilen değişiklikler arasında sponsorluk harcama belgelerinin Genel Müdürlükçe kontrol ve tasdik şartı da yer almış olup bu uygulama yaklaşık bir yıl devam etmiştir. Ancak bu süre içerisinde tasdikle ilgili çeşitli sorunlar yaşandığından, ilgili fıkrada 5340 sayılı Kanunla[6] değişiklik yoluna gidilerek “kontrol ve tasdik şartı” kaldırılmış, bunun yerine “sponsorluk harcamalarının nasıl yapılacağı ve sponsorlara verilebilecek haklar” konularına açıklık getirilmiştir. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Son olarak 5340 sayılı Kanunda yapılan değişikliğe paralel olarak G.S.G.M. Sponsorluk Yönetmeliğinde de düzenleme yapma zarureti doğmuş, yönetmeliğin uygulanması esnasında karşılaşılan diğer sorunlar da göz önünde bulundurularak gerekli değişiklikler yapılmıştır.[7] Diğer taraftan, Maliye Bakanlığınca yayımlanan 5228 sayılı “Bazı Kanunlarda ve 178 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile Gelir Vergisi Kanununun 89’uncu maddesi “Diğer indirimler” başlığını almış ve sponsorlukla ilgili düzenleme aynı maddenin (8) no’lu bendinde yer almaya devam etmiştir. Yine 5228 sayılı Kanunla, Kurumlar Vergisi Kanununa “Zarar mahsubu ve diğer indirimler” başlıklı Mükerrer 14 üncü madde eklenmiş ve bu düzenlemeyle sponsorluk harcamaları gider kalemi olma mahiyetinden çıkarılarak beyanname üzerinden indirilecek bir kalem mahiyetine dönüştürülmüş, böylelikle gelir ve kurumlar vergisi açısından uygulamada bütünlük sağlanmıştır. Bilindiği üzere, Kurumlar Vergisi Kanunu 5520 kanun numarası ile yeniden yazılmış olup, sponsorlukla ilgili düzenleme bu Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer almıştır. III. 3289 SAYILI GENÇLİK VE SPOR GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN’UN “ÖDÜL VE SPONSORLUK” BAŞLIKLI Ödül ve sponsorluk[8] ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Ferdî veya takım sporcuları ile gençlik ve spor kulüpleri, ulusal veya uluslararası sportif faaliyetlerde; Genel Müdürlüğün belirleyeceği esaslar dahilinde reklam alabilirler.[10] Sponsorluk ve reklamla ilgili esas ve usuller Genel Müdürlükçe çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. [12] IV. 193 SAYILI GELİR VERGİSİ KANUNU’NUN SPONSORLUKLA İLGİLİ MADDESİ Diğer İndirimler V. 5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU’NUN SPONSORLUKLA İLGİLİ MADDESİ Diğer İndirimler ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ VI. PROFESYONEL / AMATÖR AYRIMI Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce, federasyonlar ve kulüplerin bünyelerinde kurulan profesyonel şubeler eliyle yürütülen spor faaliyetleri ve unsurları ile bu faaliyetlere katılanlar “profesyonel”, bunun dışındakiler veya amatör şubeler eliyle yürütülen spor faaliyetleri ve unsurları ile bu faaliyetlere katılanlar “amatör” kapsamında değerlendirilmektedir. VII. GENÇLİK VE SPOR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SPONSORLUK YÖNETMELİĞİ Sponsorlukla ilgili usul ve esasları düzenleyen Sponsorluk Yönetmeliği’nde yer alan bazı hususlar aşağıdaki gibidir. Yönetmelikte yer alan bazı kavramlardan; Sponsorluk : Yönetmelik kapsamındaki alanlara gerçek veya tüzel kişilerce, dolaylı olarak ticari fayda sağlamak ya da sosyal sorumluluklarını yerine getirmek amacıyla iletişim olanakları karşılığında ayni ve/veya nakdi destekte bulunulması, Sponsor : Gençlik ve spor tesisleri ile organizasyonlarına, federasyonlara, gençlik ve spor kulüplerine, sporculara; ayni ve/veya nakdi desteklerle sponsorluk yapan gerçek ve tüzel kişiler, Gençlik ve spor organizasyonu : Genel Müdürlük, federasyonlar, Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi, Paralimpik Komitesi ile gençlik ve spor kulüplerinin yıllık faaliyet programlarında yer alan ulusal veya uluslararası her seviye ve branştaki müsabaka, kamp, kurs, seminer, ve benzeri gençlik ve spor faaliyetleri, Gençlik ve spor tesisi : Kamu kurum ve kuruluşları, yerel yönetimler ile gençlik ve spor kulüplerinin mülkiyeti veya kullanımında olup, Genel Müdürlükçe yapımı, ikmali, onarımı ve bakımı uygun görülen gençlik ve spor tesisleri, Federasyon : Gençlik ve sporla ilgili faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlar ile bu kuruluşlara üye federasyon, kurum ve kuruluşlar, Gençlik ve spor kulübü : Genel Müdürlük, federasyonlar veya il müdürlüklerince tescilleri yapılan gençlik ve/veya spor kulüpleri, Sporcu : Federasyonlar veya il müdürlüklerince tescilleri yapılan ferdi veya takım sporcuları, Nakdi destek : Sponsor tarafından sponsorluğu alana yapılan parasal ödeme, Ayni destek : Sponsorluk konusu işle ilgili sponsor tarafından yapılan belgelendirilmiş mal ve hizmet alımlarına ilişkin harcamalar, Sponsor Olunabilecek Alanlar ve Sponsorluk Harcaması Sayılma Sponsorluk Yönetmeliği gereğince, ulusal veya uluslararası gençlik ve spor hizmet ve faaliyetlerini desteklemek amacıyla gerçek ve tüzel kişiler, her iki tarafın hak ve yükümlülüklerini içeren yazılı bir sözleşmeye dayandırılmak kaydıyla aşağıda belirtilen faaliyet alanları kapsamında sponsorluk yapabileceklerdir.
Gençlik ve spor tesislerinin yapımı, ikmali, onarımı ve bakımı için yapılacak sponsorluklarda, yukarıda tanımda da belirtildiği üzere tesisin kamu kurum ve kuruluşları, yerel yönetimler ile gençlik ve spor kulüplerinin mülkiyeti veya kullanımında olması ve bunlara ait projelerin Genel Müdürlükçe uygun görülmesi gerekmektedir. Yapımla ilgili kontrollük hizmetlerinin ise uzman kişi, kurum ve kuruluşlara yaptırılması şarttır. Sponsorlarca yukarıda sayılan sponsorluk alanları kapsamında yapılan her türlü harcama sponsorluk harcaması sayılmaktadır. Sponsorluk Sözleşmeleri Sponsorlarla yapılacak sözleşmelerde yer alması gereken bilgiler Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilmiş olup, sözleşmelerin bir suretinin imzalanmalarını müteakip 10 gün içerisinde sponsorluğu alan kişi, kurum veya kuruluş tarafından Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne gönderilmesi şarttır. Aynı şekilde sözleşmelerde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğine ilişkin olarak anılan Yönetmelik ekinde yer alan Ek-1 (organizasyonlarla ilgili) veya Ek-2 (tesislerle ilgili) formun da sponsorluğun bitimini müteakip 10 gün içinde sponsorluğu alanlar tarafından doldurularak Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne gönderilmesi gerekmektedir. Sponsorlukla İlgili Diğer Hususlar Sponsorlara, ulusal ve uluslararası federasyonların reklam ve sponsorlukla ilgili hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla, faaliyet ve tesisin isim, her türlü reklam ve tanıtım, gerektiğinde yayın hakları verilebilmektedir. Organizasyon veya tesis sponsorluklarında birden fazla sponsorla anlaşma yapmak mümkündür. Sponsorluk iş ve işlemlerinde kamu düzenini bozucu, siyasi, etnik, dil, din, ırk, mezhep ve cinsiyet ayrımı yapan, genel ahlak ve adaba aykırı, zararlı ve kötü alışkanlıkları özendirici, kanunlarla yasaklanmış yazı, logo, amblem ve benzeri işaretler kullanılamaz. Sponsorlarca verilen demirbaş malzemelerin (ödül olarak verilenler hariç) ayniyat işlemlerinde, sponsorluğu alanın tabi olduğu mevzuat hükümleri uygulanır. Sponsorluk “ayni” olarak yapılabileceği gibi “nakdi” olarak da yapılabilmektedir. Yani sponsorluğa konu hizmet veya işle ilgili yüklenilen sponsorluk bedeli sponsor tarafından bizzat harcanabileceği gibi, bu bedel sponsorluğu alanın hesabına da yatırılabilmektedir. Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1)
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Sponsorluk Yönetmeliği gereğince, sponsorluk yapacak gerçek ve tüzel kişiler, süresiz bir şekilde sponsor olamayacakları gibi; bunların vergi veya sosyal güvenlik kuruluşlarına borçlarından dolayı takibata uğramamış olmaları gerekmektedir. Bu nedenle anılan Tebliğ’de, kurumların sponsor olabilmeleri için bağlı bulundukları vergi dairesine müracaat ederek, vergi borcu olmadığına dair bir yazı almaları ve yapılan sponsorluk sözleşmelerinin bir örneğini ilgili vergi dairesine vermeleri gerektiği hususuna yer verilmiştir. Sponsorluk Yönetmeliği kapsamında ayni veya nakdi olarak yapılan harcamalar, harcamanın yapıldığı yılda indirim olarak dikkate alınabilmektedir. Sponsorluk harcamaları, harcamanın yapıldığı tarihte kayıtlarda gider olarak dikkate alındığından, söz konusu harcamaların kurum kazancının tespitinde “kanunen kabul edilmeyen gider” olarak dikkate alınması ve kurum kazancının yeterli olması halinde, harcamanın yapıldığı yılda verilecek beyanname üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla kurumlar vergisi matrahından indirilmesi gerekmektedir. Beyanname ekinde herhangi bir belgenin ibraz zorunluluğu bulunmamaktadır. Sponsorlukla ilgili mevzuat ve uygulamalara ilişkin detaylı bilgiler www.sponsorluk.gov.tr adresinin Dosya İndirme bölümünde yer almaktadır.
|
|||